Schrijven is schrappen

Misschien een dooddoener, maar schrijven ís schrappen. Drastisch schrappen in je manuscript kan het zoveel beter maken. Elk boek dat ooit uitgebracht is, is eerst nog herschreven. En soms wel meerdere keren. Want als de eerste versie van je verhaal klaar is, begint het eigenlijke werk pas. Van elke herschrijfronde wordt het beter. Zie het als beeldhouwen. Eerst wordt uit een grote massieve homp in grove lijnen een beeld gehakt. Vervolgens wordt er met een kleiner beiteltje meer detail aangebracht door nog wat meer weg te hakken. Tot dat je tevreden bent met het resultaat. 

 

Maar wanneer weet je nou of je moet schrappen?

Dit weet je het beste als je het aan andere hebt laten lezen. Aan proeflezers of zelfs aan een redacteur. Vooral die laatste zal aangeven wanneer passages of zinnen onduidelijk of overbodig zijn en beter geschrapt kunnen worden. Maar ook door er zelf afstand van te nemen, door het bijvoorbeeld een maand te laten liggen en het dan te lezen alsof het van iemand anders is, zie je waar het hapert. In Big Magic it is vertelde ik al dat Elizabeth Gilbert eens in een kort verhaal zo drastisch had geschrapt, dat het niet meer op het verhaal van eerst leek. Maar dat toen ze het ging herschrijven wel blij was dat ze dat gedaan had.

schrappen

Quote van Stephen King:

When your story is ready for rewrite, cut it to the bone. Get rid of every ounce of excess fat. This is going to hurt; revising a story down to the bare essentials is always a little like murdering children, but it must be done.

En van Michael Crichton:

Books aren’t written – they’re rewritten. Including your own. It is one of the hardest things to accept, especially after the seventh rewrite hasn’t quite done it.

 

En wat moet je dan schrappen?

Loopt je hoofdstuk stroef? Is je verhaal veel te lang of onsamenhangend? Kijk eerst eens naar de structuur van je verhaal of boek. Ga daarna lekker schrappen. Gooi die trage zin of die laatste alinea gewoon weg als het niets toevoegt. Dit geeft weer ruimte voor nieuwe dingen. Let ook op clichés, herhalingen en alle stukken die eigenlijk niets toevoegen aan je verhaal. Alles wat er gebeurd moet een doel hebben. Heeft de postbode die uitvoerig beschreven de post door de straat rondbrengt verder geen doel? Schrap hem dan. Drie vriendinnen van de hoofdpersoon die een beetje vaag zijn of erg op elkaar lijken? Voeg ze dan samen tot twee, of misschien zelfs tot slechts één goede vriendin met duidelijke kenmerken en karaktertrekken. Ik heb zelfs een keer het begin van mijn eerste boek geschrapt en (anders) herschreven. Pijnlijk, maar het maakte het wel beter, sterker.

Less is more

Bedenk dat als je het ook in minder woorden kan zeggen, je dat vaak ook beter kan doen. Daarnaast haal alle dubbel woorden eruit. Veel mensen hebben de neiging om in feite twee keer hetzelfde te zeggen, maar dan met een synoniem. Bijvoorbeeld: Ze nam een hap van de heerlijke smakelijke taart. Heerlijk en smakelijk is in feite hetzelfde, dus één kan er weg.

Heb jij al eens drastisch geschrapt in je schrijfwerk?

 

Groetjes,

Giovanna Jansen

10 Comments

  1. Darina

    15/10/2018 at 15:42

    Goed om te lezen. Ik moet drastisch gaan schrappen in mijn manuscript, wat ik ook weer zonde vind en ook wel spannend. Ik hoop dat ik er een beter verhaal door krijg, die overtuiging moet ik nog krijgen 🙂
    Darina blogde over…Weekend Diary | Zomerse dagen in OktoberMy Profile

  2. Giovanna Jansen

    15/10/2018 at 16:42

    Schrappen is ook heel spannend, best eng zelfs, maar zonde is het niet, je maakt juist ruimte voor nog betere stukken. 🙂 (Trouwens verstandig om het niet in het originele bestand te doen, maar in een kopie, voor het geval je een bepaald stuk toch liever terug hebt als eerst)
    Je verhaal wordt er zeker beter van! Dus gewoon ogen dicht en de schaar erin. Nou ja zo iets dan. Je begrijpt wat ik bedoel. 😉
    Giovanna Jansen blogde over…Big Magic it isMy Profile

  3. Mirjam

    15/10/2018 at 19:48

    Drastisch schrappen is wat ik moet gaan doen in het manuscript van mijn vijfde verhaal. Ik had al een hoofdstukplanning gemaakt, maar niet aan mijn redacteur laten lezen. Eerst heb ik het verhaal geschreven en toen de hoofdstukindeling gemaild. Vorige week een overleg gehad, waaruit bleek dat ik tóch aardig wat moet wijzigen. Maar ik doe het graag, ik houd ervan als het verhaal steeds een stukje mooier wordt. Heb jij dat ook?
    In dit laatste geval was het natuurlijk geheel mijn eigen schuld 😉 Ik kan me ergens een schrijver die een hekel heeft aan herschrijven niet zo goed voorstellen: iedereen wil toch dat zijn of haar boek de allermooiste versie wordt?! Maar soms is het wel erg lastig, zeker als een scène die je erg leuk vond, maar weinig toevoegt, eruit moet.

    1. Giovanna Jansen

      15/10/2018 at 20:49

      Wat goed Mirjam dat je met een redacteur samen naar je verhaal gekeken hebt. Dat herken ik helemaal, ik hou er ook van een verhaal mooier te maken, te boetseren tot het helemaal prachtig is. Schrappen is daar een onderdeel van. Het is soms wel even slikken natuurlijk als er veel geschrapt moet worden, maar het kan er alleen maar beter van worden denk ik. Veel succes met schrappen en herschrijven in je vijfde verhaal!
      Giovanna Jansen blogde over…Het bijltje erbij neergooien of doorzetten?My Profile

  4. Lianne Reijntjes

    15/10/2018 at 22:20

    Goede tips! Ik heb nadat mijn manuscript de strenge redactieronde van Maria Genova heeft gehad echt bijna de helft van mijn verhaal geschrapt. Ja, heel pijnlijk. Zelfs hele passages en hoofdstukken ben ik nu aan het veranderen. Maar mijn verhaal wordt er wel veel beter van. Onnodige dingen zijn nu inderdaad weg.
    Lianne Reijntjes blogde over…Ik ben schrijver en ik vertel dat niet graagMy Profile

    1. Giovanna Jansen

      19/10/2018 at 08:07

      Jij weet als geen ander hoe belangrijk, en pijnlijk, drastisch schrappen is! Maar fijn dat je er wel voor terug krijgt dat het er veel beter van wordt. Heel veel succes met het herschrijven!

  5. Romy

    17/10/2018 at 07:43

    Je geeft zeker goede tips. Ik leerde zelf op de universiteit het principe “to kill your darlings” kennen. Zeker in je eigen werk is het soms heel moeilijk om stukken te schrappen, terwijl het eigenlijk je verhaal (of dat nu een manuscript, een scriptie of essay of een blogartikel is) vaak een stuk beter maakt. Als ik bijvoorbeeld een blogartikel schrijf, schrijf ik vaak eerst gewoon aan een stuk door mijn (veel te lange) verhaal op. Daarna begint het grote schrappen en aanscherpen. Blijft een uitdaging, maar het wordt er vaak wel een stuk beter van.
    Romy blogde over…Mijn tip voor als je het moeilijk hebt? Lichtpuntjes!My Profile

    1. Giovanna Jansen

      19/10/2018 at 20:01

      Dankjewel Romy. Dat vind ik zo’n mooie uitdrukking, “to kill your darlings”. En dat is ook precies wat het is. De in jouw ogen favoriete stukken drastisch verwijderen. Goed dat jij het schrappen ook in elk soort tekst dat je schrijft toepast. Het wordt er inderdaad vaak veel beter van.
      Giovanna Jansen blogde over…Schrijven is schrappenMy Profile

  6. Mei Qi

    18/10/2018 at 23:45

    Hele goede tips! Hier heb ik zeker wat aan, omdat ik voor school een onderzoeksverslag moet maken om alvast te wennen aan de scriptie!
    Mei Qi blogde over…andalusië is net een illusieMy Profile

    1. Giovanna Jansen

      19/10/2018 at 20:08

      Wat leuk om te lezen dat je wat hebt aan de tips en het gelijk toe kan passen in het verslag van school. Je kunt het principe, net als Romy ook beschreef toepassen op elke geschreven tekst.
      Veel succes met je onderzoeksverslag!
      Giovanna Jansen blogde over…Schrijven is schrappenMy Profile

Leave a Reply

CommentLuv badge

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: